Ateşin Yanması İçin Oksijen Gerektiği Halde Neden Muma Üflediğimizde Söner?

      Elektrikler kesildiğinde mumlar her zaman imdadımıza yetişirler.Yakılan bir mum ortalığı az da olsa aydınlatarak en azından evin içinde hareket ederken düşmemizi ya da korkmamızı önler.Elektrik geldiğindeyse ilk yaptığımız iş mumu söndürmektir ve hepimiz bunu üfleyerek yaparız.Normalde ateşi besleyen şey havayken, muma üflediğimizde neden söndüğünü biliyor musunuz?



       Mum yanarken yanmakta olan aslında fitili değil,fitilin dibindeki parafinden buharlaşıp yükselmekte olan,bir kısmı da yüzel gerilimiyle fitilden yukarı tırmanan karbon-hidrojen bileşikleridir.Bunların buharlaşma ve yanma sıcaklıkları düşük olduğundan kendileri yanar,ancak normalde fitil tutuşturamazlar.Gerçi mum eridikçe,fitilin açıkta kalan boyu uzar ve bu üst kısım;bir sonraki tutuşturma sırasında,kibritin görece yüksek yanma sıcaklığıyla karşılaşınca,üzerindeki hidrokarbonlar da yandıktan ve alev ‘sınıra’ dayandıktan sonra,tutuşup yanabilir.Böylelikle fitilin açıkta kalan boyu,yaklaşık olarak belli bir uzunlukta kalır.

Nasıl Oluyor da Üfleyince Soğuk Hohlayınca Sıcak Hava Veriyoruz

          Kışın çok soğuk havalarda hepimiz hohlayarak ellerimizi ısıtmaya çalışmışızdır ya da yemeği üfleyerek soğutmayı denemişizdir.Tuhaf olan,her ikisininde işe yaraması ve hohladığımızda sıcak olan nefesin,üflediğimizde serinlik vermesidir.Peki,bu nasıl oluyor?

          Akciğerlerimizden çıkan hava,zaten vücut sıcaklığına yakındır,yani ılıktır.Havayı üfleyerek dışarı vermeye çalıştığımızda,hava dar bir alandan hızlıca geçer ve türbülans nedeniyle soğur.Bu yüzden üflediğimizde serinlik verir.

           Hohlamadaysa,hava ağzımızın içine yayılır,ağız içi kılcal damarlarında bir miktar ısıtılır ve daha yavaş olarak dışarıya verilir.Bu nedenle de dışarıya sıcak olarak çıkar.